From Sterwiki

Ronald Wilson Reagan (6 februari 1911 - 5 juni 2004) was een Republikeins politicus uit de Verenigde Staten, oud-filmacteur, oud-gouverneur van de staat Californië. Hij werd, als opvolger van de Democraat Jimmy Carter, de 40e president van de Verenigde Staten en diende twee ambtstermijnen uit, van 1981 tot 1989. Hij werd vooral bekend als The Great Communicator, de grote communicator. Deze bijnaam dankte hij aan zijn directe redevoeringen, die vol zaten met one-liners, hetgeen het publiek toen erg aansprak. In veel westerse landen hebben politici later zijn voorbeeld gevolgd.

Levensloop

Reagan werd geboren op 6 februari 1911 in Tampico, Illinois als zoon van een schoenverkoper. Hij begon zijn carrière bij een regionaal radiostation als sportverslaggever. De Hollywoodse filmmaatschappij Warner Bros bood hem in 1937 een contract aan en tot begin jaren '50 speelde hij in totaal in 53 films. Hij was vooral te zien in tweederangs westerns, die het grote publiek niet geweldig wisten te boeien. In die tijd was hij aanhanger van de Democratische Partij.

In 1950 verruilde hij zijn acteursbestaan voor een baan in dienst van General Electric, als reizend vertegenwoordiger van huishoudelijke apparaten. In die tijd ging hij over naar de Republikeinen en begon zich te interesseren voor de politiek. In 1966 werd hij gekozen tot gouverneur van Californië, wat hij bleef tot 1974.

Presidentsbeleid

Reagan wordt in de Verenigde Staten zo hoog ingeschat, dat velen hem tot een van de drie beste presidenten van de 20e eeuw rekenen, naast Franklin D. Roosevelt en John F. Kennedy. Hij wordt getypeerd als 'onorthodox', een 'romanticus' en 'idealist', 'radicaal' en een 'nucleaire absolutist'. Dat laatste sloeg op zijn diepe weerzin tegen kernwapens. In plaats daarvan liet hij het defensieve ruimteschild SDI ontwikkelen, tegen nucleaire raketaanvallen van 'buiten' de Verenigde Staten. Overigens lieten de twee presidenten na hem het project voor wat het was en trok George W. Bush pas begin 21e eeuw het plan weer uit het stof. Voor Reagan was het ruimteschild een belangrijke factor in zijn onderhandelingen over wederzijdse nucleaire ontwapening met de toenmalige Sovjet-Russische president Michail Gorbatsjov, in Reykjavik (IJsland) (1986).

Reagans economische beleid wordt ook wel Reaganomics genoemd, supply side economics of aanbodeconomie, en door zijn latere opvolger en partijgenoot George H.W. Bush voodoo economics. Daarbij wordt de economie gestimuleerd door belastingverlagingen. Die gaan daarbij niet naar de burgers (=vragers naar producten), maar naar de rijken (potentiële investeerders) en bedrijven (=aanbieders van producten). Dat zou hen tot investeren moeten aanzetten waardoor er meer werkgelegenheid zou worden gecreëerd en tegelijkertijd hogere omzetten en winsten zouden worden behaald. Door de grotere werkgelegenheid onder de burgers en de hogere winsten van de bedrijven zou er meer belasting binnenkomen waardoor de belastingverlaging zichzelf zou terugverdienen. Behalve naar belastingverlaging werd er ook gestreefd naar lage inflatie (en daardoor een lage rentestand; gunstig voor investeerders) en het terugdringen van de wet- en regelgeving voor het bedrijfsleven. Al die maatregelen leidden tijdelijk wel tot een stijging van de vraag van de consument, maar dat was niet voldoende om de lagere belastinginkomsten te compenseren. Dit samen met de grote stijging van de defensie-uitgaven leidde aan het einde van Reagans regeerperiode tot een sterk toegenomen begrotingstekort en staatsschuld.

Bij zijn aantreden lag de economie in het slop; met zijn maatregelen van belastingverlaging en bestedingsverhoging wist hij de crisis te bezweren. Ook erfde hij een hoge staatsschuld. De drie pilaren van zijn beleid: sanering, de genoemde belastingverlaging en enorme verhoging van de defensie-uitgaven, maakten van de hoge staatsschuld een torenhoge schuld. Toch wist hij door zijn leiderschapsgaven zijn land op te zwepen tot grote vaderlandsliefde en optimisme. Na de verloren Vietnamoorlog, het Watergateschandaal en het gijzelingsdrama in de ambassade in het Teheran van Khomeini wist Reagan zijn landgenoten eindelijk weer trots op hun land te maken.

Persoonlijke eigenschappen

President Reagan stond niet bepaald bekend om zijn leeshonger. Ook lag het hem niet zich veel te verdiepen in de mensen om hem heen. Maar hij vertelde als president wel graag anekdotes en grappen en met zijn humor, zijn lange gestalte en wonderlijke zachte stem maakte hij indruk op zijn publiek. Zijn tweede vrouw Nancy Davis Reagan (eerder was hij getrouwd met de actrice Jane Wyman) was als First Lady een grote steun; vooral in de laatste jaren van zijn presidentsschap leek zij op de achtergrond wel eens zijn rol over te nemen, dan wel veel te souffleren.

Hij stond wel bekend om zijn humor. Zijn bekendste grap was wel die voor een radio-uitzending waarbij hij het Amerikaanse volk zou toespreken. Voor de uitzending grapte hij: 'Landgenoten, ik ben blij dat ik u vandaag kan vertellen dat ik een wet heb ondertekend waarin Rusland vogelvrij wordt verklaard. We beginnen over vijf minuten met bombarderen.' Reagan wist niet dat de microfoon openstond en dit live werd uitgezonden. Over het enorm oplopende begrotingstekort zei hij eens: 'Ik maak me geen zorgen over het begrotingstekort. Dat is inmiddels zo groot dat het voor zichzelf kan zorgen.'

In het Witte Huis werd hij in latere jaren vaak gemist; de volgende presidenten waren qua persoonlijkheid wat vlakker en zeker niet zulke goede redenaars. Buiten de Verenigde Staten leek zijn conservatieve beleid minder goed te vallen. Een uitzondering hierop was de toenmalige Britse premier Margaret Thatcher, die het erg goed met hem kon vinden. Haar Thatcherisme wordt nog altijd met zijn Reaganomics vergeleken.

Aanslag

Op 30 maart 1981 werd een aanslag op zijn leven gepleegd. Reagan werd voor de ingang van het Washingtonse Hilton Hotel neergeschoten door een student. Hij raakte zwaargewond en men vreesde voor zijn leven, maar hij herstelde weer. De student verklaarde met zijn actie indruk te willen maken op de actrice Jodie Foster.

Pensioen

De laatste jaren van zijn leven leed Reagan aan de ziekte van Alzheimer en woonde hij in het zuiden van Californië. In 1995 overleed zijn dochter Maureen op 60-jarige leeftijd, maar daar heeft hij niet veel van gemerkt. Reeds in 1993 begon zijn ziekte op te spelen en anderhalf jaar later nam hij per brief afscheid van de wereld. Die brief was noodzakelijk nadat de pers hem telefonisch had gesproken en hij zich niet herinnerde wie de net gestorven Nixon was. Ronald Reagan schreef in zijn brief onder meer de woorden 'Ik begin nu de reis naar de zonsondergang van mijn bestaan.'

Reagan overleed op 5 juni 2004 in zijn woning in Los Angeles aan een longontsteking. Hij is 93 jaar geworden, en was op het moment van zijn overlijden de oudste ex-president van de Verenigde Staten.

Template:Prima

Reagan Reagan, Ronald Reagan, Ronald

ar:رونالد ريغان cy:Ronald Reagan da:Ronald Reagan de:Ronald Reagan en:Ronald Reagan eo:Ronald REAGAN es:Ronald Reagan et:Ronald Reagan fi:Ronald Reagan fr:Ronald Reagan he:רונלד רייגן it:Ronald Reagan ja:ロナルド・レーガン ko:로널드 레이건 no:Ronald Reagan pl:Ronald Reagan pt:Ronald Reagan ro:Ronald Reagan simple:Ronald Reagan sk:Ronald Reagan sv:Ronald Reagan zh:罗纳德·里根